Inhuldiging struikelsteen – herinnering aan Holocaust

Lier: In de Pannenhuisstraat ter hoogte van het nummer 144 werd een struikelsteen ter herinnering
aan Dyszka Zolty en haar drie kinderen die enkele weken voor de bevrijding uit Lier gedeporteerd werden naar Auschwitz.

Waarom deze struikelsteen
Hitler en de nazi’s streefden een raszuiver Duits Rijk na, waarin geen plaats was voor Joden. Ze vervolgden hen gruwelijk.
Ook in bezet België opende de Duitsers de jacht op Joden. Alle gemeentebesturen moesten een adreslijst doorgeven van hun Joodse inwoners. In maart 1942 maakte het Lierse schepencollege gewillig dit “Jodenregister” over aan de bezetter.

“We staan hier op plek waar 75 jaar geleden een drama gebeurde. In het grote geheel van de Tweede Wereldoorlog een piepklein verhaal, een kleine traan in zee van verdriet die de Holocaust was. Maar het is een Liers verhaal, daarom vertellen we het. De familie Lemel waren Lierenaars, maar ze zijn door hun stad niet gered. Ze zijn door het destijdse stadsbestuur op Jodenlijst gezet. Ze waren verklikt door medeburgers. De gevolgen waren catastrofaal. Vader zag zijn gezin nooit meer terug, moeder werd met twee kleine kinderen en baby naar de gaskamer gevoerd.
Dyszka, David, Berisch en Mireille, Lier heeft gefaald toen jullie ons nodig hadden. Nog erger: we zijn het vergeten”, zegt schepen Rik Verwaest in een emotionele toespraak.

Op 9 juni 1944 werd het gezin thuis opgepakt. Alleen vader Jakob kon op blote voeten ontsnappen langs de tuinmuur. Met hulp van Lierenaars kon hij onderduiken in Emblem tot het einde van de oorlog. Dyszka Zolty en haar kleine kinderen Berisch, David en Mireille werden naar de Mechelse Dossinkazerne afgevoerd. Op 31 juli vertrokken ze daar met het 26ste en laatste transport naar Auschwitz. In het vernietigingskamp werden ze wellicht meteen vergast.

“In 2018 besliste het stadsbestuur om deze zwarte bladzijde uit het Lierse verleden te herdenken. Samen met de Stedelijke Academie voor Schone Kunsten werden een aantal leerlingen gevraagd voorstellen in te dienen voor een gedenkteken. De keuze viel op een stoeptegel in de vorm van een Joods grafschrift, ontworpen door Riet Smulders. Ernaast plaatsen we tegels met de namen van Dyszka Zolty en haar kinderen. Die worden nu op haar verjaardag ingehuldigd op hun laatste adres”, besluit schepen Verwaest. (MSL/foto’s MSL)

De dood tegemoet  (gedicht van Riet Smulders)
Onontkoombaar,
Voor hen geen grafsteen,
Gedeporteerd, vergast,
Geen menselijkheid,
Geen waardigheid,
Geen herdenking,
Alsof ze nooit hebben geleefd.
De doden erkennen,
De doden gedenken,
Een grafsteen,
Het is aan hen niet gegund.
Waren zij dan geen mensen?

 

 

Dit artikel delen op social media

Tweet